NEM OLUŞUMU VE TERLEME

Hava içinde bulunan su buharı, nem (rutubet) olarak adlandırılır. Ortamların içerdiği su buharı miktarı,”bağıl nem” olarak tanımlanır ve % cinsinden belirtilir. Örneğin,20°C’ deki 1 metreküp havanın içerebileceği maksimum su miktarı 17g ‘dır.Bu koşullardaki havanın içerisinde zaten 17g su bulunuyorsa, bağıl nemin %100 olduğu anlaşılır. Bu noktadan sonra ortam içerisinde üretilecek nem, hava tarafından “depolanamayacak” ve bulduğu en soğuk yüzey üzerinde yoğuşacaktır.

18-20° C arası sıcaklıktaki mekanlarda, bağıl nem % 50 den aşağı ise ortam havası kuru, % 50- 60 arası ise normal, %60 – 75 arası ise nemli, %75 den yukarı ise ıslak olarak kabul edilmektedir.

Hava içinde bulunan bu su buharının, belli bir yoğuşma (su haine geçme) sıcaklığı vardır. Hava, ortamdan daha soğuk yüzeylerle temas ettiğinde, yüzey sıcaklığı yoğuşma sıcaklı ğından düşük ise, sıvı hale geçer. Bu olay terleme olarak adlandırılır. Terleme olayı, ortamdaki bağıl nem ve ortam sıcaklığı ile yakından ilgilidir.
Örneğin,sıcaklığın 20° C ve bağıl nemim % 50 olduğu bir odada, herhangi bir yüzeydeki sıcaklık 9,3° C’ nin altına düşerse, bu bölgelerde terleme meydana gelecektir. Aynı sıcaklık için,odadaki bağıl nem oranı %40 olsaydı, terleme olabilmesi için, sözü edilen yüzeylerdeki sıcaklığın 6°C’ye düşmesi gerekirdi. Bağıl nemin %50 olarak kaldığını, ancak ortam sıcaklığının 22° C olduğunu düşünürsek, bu durumda bir yüzeyde terleme olabilmesi için, sıcaklığının 11.1° C ‘a düşmesi gerekir.

Genel olarak insanların kendilerini rahat hissettiği konforlu ortamların sıcaklığı 18°C – 24°C, bağıl nem ise %50 – 60 arasındadır. Oda içi sıcaklığı ile duvar sıcaklıkları arasında 2° C’den fazla fark olmamalıdır.

Sıradan contasız doğramalardaki kasa kanat arası derz yalıtım değeri, EGEPEN pencere sistemlerine göre çok düşüktür, dolayısıyla bu tip doğramalarda, kanatlar kapalı iken bile kontrolsüz bir hava geçişi ve ısı kaybı söz konusudur. Kendiliğinden ve sürekli olan bu hava geçişi, büyük enerji kayıplarına sebep olmakla birlikte, bir miktar nemin de dışarı atılmasını sağlamaktadır.

EGEPEN markalı pencerenizin kendine özgü contaları sayesinde, iç ve dış ortam arasındaki bu kontrolsüz hava geçişi kesilmekte ve yüksek ısı yalıtım değerleri elde edilmektedir. Ancak bu durumda, yüksek yalıtım değerleri sağlandığı gibi, kontrolsüz hava geçişiyle nem transferi de önlenecektir. Dolayısıyla PVC pencere sistemlerinin kullanımında, ortamdaki rahatsız edici sınırlara yükselmesini önlemek için bazı tedbirler alınmalıdır.

NEM KAYNAKLARI

Bir evde neme sebep olan birçok kaynak bulunmaktadır.En büyük kaynaklar mutfak ve banyodur.Mutfakta yemek pişirme sonucu oluşan buharın yanısıra örneğin,her 1 litre petrol gazı yandığında,1300g su açığa çıkmaktadır.Bazı evlerde bulunan sauna ve sıcak buhar banyoları da oldukça önemli nem kaynaklarındandır.4 kişilik bir ailede nem oluşmasıyla ilgili bazı ölçümler yapılmıştır. Ailenin günlük aktiviteleri ve metabolizma reaksiyonlarının nem oluşumunda etkisi aşağıdaki grafikte gösterilmektedir.

Terleme ve solunum sonucu ortaya çıkan su buharı saatte ortalama 0.2 litre veya günde 5 litre kadardır. Ev halkının bir günde yaptığı banyo, duş, yemek pişirme, çamaşırların yıkanması ve ev içinde kurutulması,zemin yıkanması gibi aktivitelerin tümü nem oluşumuna etki etmektedir.

Ev bitkilerinin sulanması sonucu bitkilerin büyüklüklerine göre haftada 0.5 litre nem oluşmaktadır.

Sıvılaştırılmış petrol gazı ( katalitik sobalar) ve gazyağı ile çalışan sobalarında (japon sobası adıyla bilinen) nem oluşmasına önemli etkileri vardır. Odun kullanımı ve odunun içinde bulunan nemin kuruyarak havaya karışması sonucu günde yaklaşık 5 litre nem oluşmaktadır.

Binaların yağmurdan etkilenmesi,beton veya ahşap binanın suyu emmesi sonucunda da nem oluşmaktadır. Yeni yapılarda yaklaşık iki yıl betondaki su buharlaşarak evin içerisine yayılacaktır. Yağmurun evin içine girmesi sonucu ise çok daha büyük nem miktarı oluşacaktır. Yağmurlu havalarda dış ortamdaki nem miktarı %100’e yakın, yaz aylarında ise %60,-%90 arasındadır.

Görüldüğü gibi günlük hayatımızdaki pek çok aktivite, hatta nefes almamız bile nem oluşturmaktadır. Oysa örneğin, 100 metrekarelik bir evin içerisinde tüm hava, % 50 bağıl nem için sadece 2.3 litre su tutabilmektedir. Bu durum havalandırmanın ne kadar önemli olduğunu göstermektedir. İç ortam ne kadar nemli olursa olsun havalandırma ile oldukça normale dönecektir.

TEDBİRLER

Ortam sıcaklığı 20ºC-22ºC arasında olmalı, gerekirse duvarlara ısı yalıtımı yapılarak yüzey sıcaklıkları artırılmalıdır.
Çamaşırlar ev dışında, balkon, teras, bahçe gibi mahallerde kurutulmalıdır. Bu mümkün değilse kurutma işlemi banyoda yapılmalıdır.

Yaşanılan mekanların, günde en az bir kere, karşılıklı kanatlar açılarak 5-15 dk havalandırılması gerekir.
Karşılıklı kanatların açılması, en kısa sürede, mekan sıcaklığı değişmeden havalandırmayı sağlar.

Havalandırma 3 şekilde yapılır;
Pencere ve kapı açılarak havalandırma
Otomatik ve elle çalışan bir tertibatla sağlanan havalandırma
İç ve dış sıcaklık farkından doğan basınç farkını kullanarak termik havalandırma

Termik havalandırma modern pencerelerde yeterli miktarlarda gerçekleşmez; otomatik havalandırma sistemleri ise yüksek maliyetleri nedeniyle Türkiye’de yaygınlaşmamıştır.

Pencere ve kapıları belirli bir süre açarak havalandırma en basit yöntemdir. Ekonomik ve sağlıklı uygulama için aşağıdaki şekilde yapılması tavsiye edilir:

Sabah erkenden 15 dakikalık havalandırma yeterlidir.Çünkü günün bu bölümünde hava sakindir.İç-dış sıcaklık farkı fazla değldir;rüzgarlı havalarda ve yüksek ısı farklarında süre kısaltılabilir.
Öğlene kadar,sadece oturulan ve çalışılan yerlerde kısa ve ani havalandırma (karşılıklı pencereleri açarak) yapılır.
Öğleden sonra mutfak ve banyo gibi fazla rutubetin oluştuğu mekanlar havalandırılmalıdır.
Yatmadan önce bütün ev, 15 dakika havalandırılmalıdır.